W opublikowanym 10 listopada 2026 roku raporcie Oregon Zoo i Departament Ryb i Dzikiej Przyrody Oregonu podsumowały niezwykły projekt obywatelskiej nauki: przez dwa lata mieszkańcy stanu przesłali ponad 5600 zdjęć zwierząt zabitych na drogach. Zebrane materiały pomagają biologom ustalić nie tylko, gdzie dochodzi do kolizji, lecz także jakie gatunki padają ich ofiarą. W dokumentowaniu zdarzeń uczestniczyło ponad 890 osób, a na fotografiach rozpoznano setki gatunków — od motyli po borsuki.

Projekt „Roadkills of Oregon” rozpoczął się w 2024 roku i ma dostarczyć danych przydatnych przy planowaniu bezpieczniejszych przejść dla zwierząt. Mogą to być tunele, wiadukty lub przepusty, ale także prostsze rozwiązania, na przykład odpowiednio rozmieszczone nasadzenia. Jak podkreślają biolodzy, takie inwestycje przynoszą najlepsze efekty wtedy, gdy powstają w miejscach, gdzie zwierzęta rzeczywiście próbują przekraczać ruchliwe trasy. Właśnie dlatego zdjęcia i lokalizacje zgłaszane przez mieszkańców są cennym uzupełnieniem dotychczasowych obserwacji.

Nie tylko jelenie i łosie

Dotąd służby drogowe i przyrodnicze częściej zwracały uwagę na wypadki z udziałem dużych ssaków, takich jak jelenie czy łosie. Tymczasem w zgłoszeniach z Oregonu pojawiają się również jeżozwierze, traszki i pięć gatunków węży. Uczestnicy udokumentowali też 36 gatunków uznawanych przez stan za zagrożone, szybko wymierające albo wymagające szczególnej troski — wśród nich kuny, rybołowy, orły przednie i żółwie błotne. Taki obraz pokazuje, że problem dotyczy bardzo różnych zwierząt, także tych, których obecność na poboczu łatwo przeoczyć.

Skala zagrożenia jest poważna: według danych przytoczonych przez Oregon Zoo na drogach stanu ginie szacunkowo 14,5 miliona zwierząt rocznie. Szczególnie trudna sytuacja dotyczy niektórych płazów w rejonie Portland, gdzie żaby czerwononogie muszą pokonać dwie drogi i tory kolejowe, aby dotrzeć do miejsc rozrodu. Dla jednej z ostatnich miejskich populacji tego gatunku każdy sezon migracyjny oznacza ryzykowną przeprawę. Dane zbierane przez wolontariuszy mogą pomóc określić, gdzie dodatkowe zabezpieczenia byłyby najbardziej potrzebne.

Pewien przykład rozwiązania już istnieje: w 2024 roku pod autostradą U.S. Highway 30 powstał pierwszy w Oregonie tunel przeznaczony między innymi dla płazów. Monitoring z użyciem fotopułapek w ciągu pierwszych dwóch lat wykazał, że korzystało z niego ponad 33 gatunki zwierząt, w tym setki żab czerwononogich. To pokazuje, że właściwie umieszczone przejście może służyć znacznie większej liczbie gatunków, niż sugerowałaby jego pierwotna funkcja. Zarazem projekt podkreśla, że takie konstrukcje należy lokalizować na podstawie rzetelnych obserwacji, a nie przypuszczeń.

Organizatorzy zachęcają mieszkańców Oregonu do dalszego zgłaszania napotkanych na drodze martwych zwierząt za pomocą bezpłatnej aplikacji iNaturalist. Każda obserwacja może uzupełnić mapę miejsc, w których ruch samochodowy przecina szlaki dzikich gatunków, i pomóc wskazać, gdzie warto działać w pierwszej kolejności. Współpraca mieszkańców, zoologów i służb przyrodniczych zamienia w ten sposób pojedyncze, często niezauważane zdarzenia w dane, które mogą przełożyć się na konkretne działania ochronne.